LANGDONK (Roosendaal)
Het oude Langdonk van vóór 1972

Langdonck, Cleijn Langdonck, Vogelensanck, den Rijt, Torfvaert, 't Aghsterste Hopken, 't Voorste Sandeken, Vloetenstede, Bredenwegh.................

«home


bron: schoolboek Rond Dal en Donken - vertellingen over de geschiedenis van de Gemeente Roosendaal en Nispen

door Br. Albertinus (ca. 1950)

In het jaar 1266 horen we voor het eerst spreken over de donken.

Hulsdonk ten westen, Langdonk ten zuidoosten en Kalsdonk ten noordoosten van Roosendaal behoorden na Nispen tot de oudste bewoonde gebieden in het Roosendaalse. De donken waren hoger gelegen gronden langs de beekdalen en waren al bewoond toen er van Roosendaal zelf nog geen sprake was. Roosendaal was door de lage ligging aanvankelijk minder geschikt voor bewoning. 

De bewoners van de drie donken behoorden kerkelijk tot de parochie van Nispen en moesten daar dan ook ter kerke. De verbindingswegen waren slecht en bovendien onveilig. Vanwege de grote afstand hadden zij al in 1266 aan de Witheren van de Abdij van Tongerloo, onder wiens kerkelijk gezag Nispen viel, om een dichterbij gelegen kapel verzocht. Die kapel was daarna al in 1268 tot stand gekomen en lag, ongeveer in het midden tussen de drie donken, op een plaats die 'Rosendale' werd genoemd. En met deze kapel, de voorloper van de huidige Sint Janskerk, begon de historie van Roosendaal. De Norbertijnen van de Abdij van Tongerloo bestuurden deze eerste Roosendaalse parochie.

Om de kapel droogvoets te kunnen bereiken werden door de moerassige steek dijkjes aangelegd. We kennen nog de Kortendijk en de Langendijk.

Oude tekening Rond Dal en Donken


bron: archief Parochie St. Jan in 1541 Roosendaal (inv.nr.580)

Akte van schuldbekentenis, gepasseerd voor schepenen van Roosendaal, door Sebastiaen Jan Huecmans aan Cornelijs Jan Bloemaerts ten behoeve van de Zeven Getijden van een eeuwigdurende erfelijke rente van zes rijns gulden jaarlijks, veronderpand op een stede met huis, hof, erf en grond, gelegen te Langdonck op de Breeden Wech, 1541.


bron: schepenakte 14 april 1564 Roosendaal

auctor(en) :1. Cornelis Claessen MOLENEER . 2. Cornelis Adriaen HECTORS

inhoud : 2 verklaart dat 1 volledig heeft betaald de koopsom van 625 karolus guldens voor de koop van een huis aan de Merckt. Voor eventuele lasten die nog op het huis rusten stelt 1 als onderpand een blok  land groot ca. 4½ gemeten, gelegen te Langdonck, genaamd den Rijt . (belendingen - noord: Marie VAN RIJEN hoeve; oost: de blok van de  Heilige Geest van Roosendaal; zuid: Rombouts erfgenamen; west: sheeren straat).


bron: schepenakte 21 augustus 1564 Roosendaal

auctor(en) : 1. Adriaen Goort GOORTSSEN
destinataris(sen) : 1. Geert Geertssen STOOPS
inhoud : De auctor verklaart op 27-10-1559 te hebben verkocht aan de destinataris een stede met erve groot ca. 3 gemeten, gelegen te Calsdonck. Daarbij heeft hij beloofd de koper te vrijwaren van 2½. karolus guldens, die heffende is Cornelia GOORTS, en van 1 philippus gulden, die heffende is Marie VAN RIJEN.
Als onderpand dient een blok land groot ca. 2 gemeten, gelegen te Langdonck, genaamd den Vogelensanck (belendingen - noord: Laureijs LENAERTS erfgenamen erve; oost: een zoekweg; zuid: Cornelis Claes DE MOLENAER erve; west: Adriaen Goort GOORTSSEN andere erve).


bron: schepenakte 16 juni 1574 Roosendaal

auctor(en) : 1. Dingna Cornelis LEIJSSEN (met haar voogd Cornelis Janssen HEESTERMAN)
destinataris(sen) : 1. Goort Pierssen VOIGHDEN
inhoud : De auctor vest de destinataris in:
- A. twee blokken land gelegen in 't Sant (belendingen - noord: Pieter HUIJMANS; oost: sheeren vroente; zuid: een zoekweg; west: Cornelis LEIJSSEN erve);
- B. een blok land gelegen in Vosters Velt boven Langdonck (belendingen - noord: Cornelis LEIJSSEN; oost: Lambrecht JEROENSSEN; zuid: Laureijs CORNELISSEN; west: Pierken Cornelis LEIJSSEN). De koopsom bedraagt 420 karolus guldens.


huwelijk op 16 februari 1672 Roosendaal

bruidegom : Jacob Hendricxsen van der Rijdt - j.m., geboren en wonende op Vroenhout
bruid : Heijltjen Pieter Elsten - j.d., geboren onder Roosendaal, wonende op Langdonk
o.t. : 30-01-1672
huw. : 16-02-1672
bron: administratief-bestuurlijk archief Roosendaal 1565-1795


overledene op18 november 1693 Roosendaal

overleden : Adriaen Adriaenssen
datum : 18-11-1693
opm. : wonende op Langdonk; begraven op het kerkhof
bron : administratief-bestuurlijk archief Roosendaal 1565-1795


bron: huwelijk op 12-10-1715. Huwelijken Ned. Geref. Gemeente Oudenbosch 1707-1749. DTB Oudenbosch deel 10.

Jan Pauluse Lasarum, jm geb. tot Gastel, won. in Segge, en Janneken Janse Mangelaers, jd won. tot Langdonck onder Roosendael; attestatie v. Rosendael 12.10.1715


bron: schepenakte 30 december 1718 Roosendaal

auctor(en) : 1. Bernardus VAN STEEN (brouwer te Roosendaal, optredend als gelastigde van Jacobus CRILS wonende te Diest)
destinataris(sen) : 1. Gerardus SPRONG (echtgenoot van Catharina FRISCUS, wonende te Breda)
2. Catharina FRISCUS (echtgenote van Gerardus SPRONG, wonende te Breda)
inhoud : De auctor vest de destinatarissen in:
- A. de helft van een huis, hof en erf, waarvan Catharina FRISCUS de andere helft toebehoort, gelegen op de Marct te Roosendaal (belendingen - noord: over de loop aan de hof de weide van erfgenamen BAVELAERS; oost: Adriaen VAN WEEL; zuid: de straat; west: Jan MOERINX);
- B. een stede gelegen op Langdonck genaamd Vloetenstede, groot 4 gemeten (belendingen - noord: de straat, zijnde het voornoemde huis en land genaamd Vloetensteede; oost: Marijnis LUIJX; west: Pieter SCHOUTEREN weduwe);
- C. leenland groot 2 gemeten 238 roeden, gelegen op de Nieuwenbergh;
- D. 600 guldens kapitaal door de erfgenamen van Jan Willem VAN MEEL verschuldigd inzake de verkoop van een huis en erf staand en gelegen op de hoek van het St. Annastraatje.
De waarde is bepaald op 1.700 guldens.


bron: schepenakte 15 april 1719 Roosendaal

auctor(en) : 1. Cornelis Marijnissen HELMONS (landman wonende op Borteldonk, weduwnaar van Anthonetta Cornelis ELSTEN). 2. Stoffel Cornelis ELSTEN . 3. Pieter Jansen VAN DEN WIJNGAERT (echtgenoot van Janneken Cornelis ELSTEN en voogd over de minderjarige kinderen van wijlen Elisabeth Cornelis ELSTEN en Jan Pietersen LUIJSTERBURGH)
destinataris(sen) : 1. Gerard CUIJPERS
inhoud : De auctoren vesten de destinataris in twee perceeltjes land gelegen op Langdonck, het ene genaamd het Voorste Hopken groot 228 roeden, en het andere genaamd het Hopken groot 252 roeden. De koopsom bedraagt 300 guldens volgens conditie en opslag d.d.. 20-03-1719.


huwelijk op 17 februari 1721 Roosendaal

bruidegom : Nicolaes Willem Elsten - meerderjarig j.m., geboren en wonende op Borteldonk
bruid : Catharina Pietersen Schouteren - meerderjarige j.d., geboren en wonende op Langdonk
o.t. : 30-01-1721
huw. : 17-02-1721
bron : administratief-bestuurlijk archief Roosendaal 1565-1795


bron: schepenakte 18 augustus 1722 Roosendaal

auctor(en) : 1. Adriaen Jansen HELMONS (landman, wonende op de hoeve Lindenburg op Langdonk)
destinataris(sen) : 1. Johan SWAENS (ten behoeve van de Hoogedelgeboren Heren erfgenamen van wijlen Jonkheer Nicolaes ROUCCOX DE HEETVELDE)
2. Bartholomeus Josephus JARENS (Heere van Schonendael)
inhoud : De auctor verklaart schuldig te zijn aan de destinatarissen 700 guldens in verband met achterstallige huur- of pachtpenningen. Als onderpand dient:
- A. een perceel land groot 3 gemeten 18 roeden, gelegen op Cortendijck en genaamd Jerusalem (belendingen - noord: Nicolaes
. MOUWEN; oost en zuid: de straat; west: Cornelis KERSTENS);
- B. twee percelen land groot 2 gemeten 247 roeden, gelegen op de Cortendijck en genaamd de Grobbenstede (belendingen - oost: Cornelis KERSTENS; zuid en west: de straat);
- C. een perceel land en bos groot 2 gemeten 30½ roeden, genaamd de Geerheijde (belendingen - noord: Adriaen MOSSELMANS erfgenamen; oost: de hooge sheeren waterloop; zuid: Simon BEUKENS; west: de straat).
De percelen zijn aangekomen bij deling van 16-11-1699 te Roosendaal. Jacob Johan SWAENS, optredend namens Bartholomeus JARENS thans gerechtigde tot het kapitaal van de obligatie, verklaart op 19-01-1734 dat hij 280 guldens 4 stuivers 10 penningen heeft ontvangen.


bron:  schepenakte 17 september 1723 Roosendaal

auctor(en) : 1. Dirck LOOS (meester-broodbakker) 2. Catharina VAN DER OUDERAA (echtgenote van Dirck LOOS)
destinataris(sen) : 1. Aernout TEN NIEUWENHUIJS
inhoud : De auctoren verklaren schuldig te zijn aan de destinataris 500 guldens, zijnde de koopsom van de voorgaande akte d.d. 17-09-1723.
Als onderpand dient:
- A. hun huis, schuur, hof en erf staande en gelegen aan de Kaeije over de Leege Brugge (belendingen - noord: de weg van de mist kaeije; oost: Steven VERBRAECK weduwe; zuid: de steenstraat; west: de weg van de mist kaeije), nog belast met een schuld van 100 guldens die de debiteur te zijnen laste heeft genomen;
- B. een stede en landen met het huis daarop staand groot 7 gemeten 261 roeden, gelegen op Langdonck aan den Bredenwegh en genaamd Govert Trooststede, aangekomen bij deling van 23-04-1702. (belendingen - noord: Francois DE LEEUW; oost en zuid: een zoekweg;. west: de Bredenwegh.
In de marge: op 25-09-1727 verklaart Willen VAN DER RIET in zijn hoedanigheid van diacon 500 guldens ontvangen te hebben van Catharina VAN DER OUDERAA, echtgenote van Dirck LOOS, waarmee de schuld is voldaan.


bron: schepenakte 14 december 1739 Roosendaal

auctor(en) : 1. Willem DE KEIJSER (koopman; als de door schout en schepenen aangestelde sequester over de verworpen boedel van Maria AERDE, weduwe van Frans Cornelis ENGELEN)
2. Matthijs Cornelis HERTOGHS (voogd over de weeskinderen van Jacob MEESTERS en Cornelia Aertsen DENIS, bij hun leven echtgenoten)
3. Adriaen BROUWERS (voogd over de minderjarige kinderen van wijlen Cornelis BROUWERS en Anna Aertsen DENIS, bij hun leven echtgenoten)
4. Cornelis Balten HERTOGS (toeziend voogd over de minderjarige kinderen van wijlen Cornelis BROUWERS en Anna Aertsen DENIS, bij hun leven echtgenoten)
destinataris(sen) : 1. Dielis HELMONTS (gemeenteman)
inhoud : De auctoren vesten de destinataris in:
A. - een perceel land, groot 1 gemet 54 roeden, genaamd het Voorste Sandeken (belendingen - noord: koper; oost: het volgende perceel; zuid: SWAENS weduwe; west: Antonij Michielse ADDEN kinderen);
. B. - een perceel land, groot 1 gemet 6 roeden, genaamd het Middelste Sandeken (belendingen - noord: koper; oost: het volgende perceel; zuid: Antonij Michielse ADDEN kinderen; west: het voorgaande perceel);
C. - een perceel land, groot 1 gemet ... roeden, genaamd het Agterste Sandeken (belendingen - noord: koper; oost: Antonij Michielse ADDEN kinderen; zuid: koper; west: het voorgaande perceel);
D. - een perceel land, groot 1 gemet 35 roeden, genaamd het Aghterste Hopken (belendingen - noord: Marijnus Janssen HOENDERVANGERS; oost: Willem DE KEIJSER; zuid: koper; west: Simon ADDEN kinderen).
Alle percelen land zijn gelegen op Langdonk.
De koopsom bedraagt 535 guldens volgens conditie en opslag d.d. 31-12-1736.
Verwezen wordt naar autorisaties bij apostille, gepasseerd voor schout en schepenen van Kalmthout en Essen d.d. 12-11-1737 en 10-12-1739, en naar Schotboek folio 594V, ten name van Aert Dingeman DENIS uit naam van zijn vrouw.


bron: schepenakte 15 mei 1741 Roosendaal

auctor(en) : 1. Johannes VAN BREDA (notaris te Leur; voor zichzelf en als testamentair voogd over de vier minderjarige kinderen van Willem VAN DE RIETH, verwekt tijdens diens tweede huwelijk bij Johanna ZEGERS) 2. Cornelia VAN DE RIETH (zijn echtgenote)
destinataris(sen) : 1. Hermanus VAN DOCKUM (commies van de grote Brabantse Landtol)
inhoud : De auctoren vesten de destinataris in een stede land met een huis, groot 4 gemeten 114 roeden, gelegen op Cleijn Langdonck aan de Torfvaert (belendingen - noord: Jan Faessen VAN OSTA; oost:. Catarina BETINCX; zuid: Hendrik STADHOUDERS erfgenamen; west: Torfvaert).
De koopsom bedraagt 265 guldens volgens conditie en opslag d.d. 19-04-1741.
Verwezen wordt naar een akte van autorisatie, gepasseerd voor schout en schepenen als oppervoogden d.d. 08-03-1741, en naar Schotboek folio 152R.


bron: schepenakte 25 juli 1744 Roosendaal

auctor(en) : 1. Jan Pietersse VEREIJK 2. Cornelis Pietersse VEREIJK
destinataris(sen) : 1. Cornelis Marijnisse HELMONTS (gemeenteman; voogd over de minderjarige kinderen Geert Pietersse VEREIJK en Marijnis Pietersse VEREIJK)
inhoud : De auctoren vesten de destinataris in:
A. - het 2/5 deel van de helft van een perceel zaailand (allodiaal), groot 3 gemeten 240 roeden, gelegen op Langdonk aan de vaart en genaamd de Bijle (belendingen - noord: straat; oost: Torfvaert; zuid: Adriaan DE RUIJTER; west: Pieter VAN DE OUDERAA);
B. - een perceel land (leen), groot 1 gemet, aangelegen aan het voorgaande perceel.
Beide percelen zijn samen groot 4 gemeten 240 roeden. Ingevolge de koopovereenkomst d.d. 25-07-1744 bedraagt de koopsom 140 guldens


bron: register van geboorten 1821, akte 24b

geboren op 19-02-1821 : Josephus van der Schuren - familienaam vastgesteld door de ambtenaar
bijzonderheden : vondeling, gevonden door Cornelis Aarde, landbouwer, wonende op Langdonk, wijk M no. 57; het kind was naar gissing twee maanden oud, en is toevertrouwd aan Jan van Ginneken en Wilhelmina Suijkerbuijk


bron: verm. in notarieel archief op 13 juni 1888 Roosendaal

Inhoud akte : openbare verhuring op verzoek van Petrus Meesters te Roosendaal voor 14 jaren van een bouwhoef met landerijen op Klein Langdonk te Roosendaal, groot 11 hectaren 0,5 are en 10 centiare, voor fl. 275,- per jaar
Datum akte : 13-06-1888
Voor akte, zie not. archieven Roosendaal 1843/1895 inv.nr. 2548, aktenr. 183


«home